DEEL 4 BEWERKINGEN

DEEL 4 BEWERKINGEN

Inhoud

ALGEMEEN

Bij het merendeel van de werven is wel een of andere codering naar bewerkingen in gebruik. Het betreft hier een al dan niet verge specificeerde indeling van de werkzaamheden naar soorten ten be hoeve van begroting, planning en werkvoorbereiding, maar vooral gebruikt in de tijdverantwoording naar orders teneinde een gede tailleerde nacalculatie mogelijk te maken. Een indeling naar bewerkingen wordt veelal ook gehanteerd in wer ven, die nog geen kostenplaatsenadministratie voeren en bijvoor beeld voor de calculatie van de indirecte kosten een eenvoudig sys teem van toeslag(en) op het directe loon toepassen. De relatie tussen het in dit deel opgenomen voorstel tot uniforme indeling naar bewerkingen enerzijds en de bindende richtlijnen ten aanzien van de administratie naar kostenplaatsen (deel 3) en het calculatiesysteem (deel 6) anderzijds, behoeft enige toelichting.

Samenhang met het calculatiesysteem

Het uniforme calculatiesysteem (deel 6) mondt uit in integrale voor gecalculeerde tarieven per prestatie-eenheid (inclusief direct loon). Deze tarieven dienen zowel bij het maken van begrotingen en voor calculaties als in de nacalculatie (onderhandenwerk - administratie) te worden gehanteerd. De toepassing van een bewerkingscode voor de indeling van de ver schillende prestaties naar soorten heeft tot gevolg, dat aan iede re bewerking een prijs (tarief) kan worden toegekend. In hoeverre deze kostprijstarieven verschillen is afhankelijk van de mate van differentiatie in de kostenbegroting. In eenvoudige gevallen zou volstaan kunnen worden met één kostprijs tarief per productiekostenplaats, zodat voor verschillende bewerkin gen, verricht vanuit die kostenplaats, hetzelfde tarief geldt. Dit betekent overigens niet dat gelijksoortige bewerkingen slechts altijd één tarief kunnen hebben. De plaats en de omstandigheden waaronder gewerkt wordt, kunnen ertoe leiden, dat bijvoorbeeld de bewerking lassen (b.v. autogeen lassen code 863, zie 4-3.2) een ander kostprijstarief per uur heeft naar gelang dit binnen of buiten, in de voorbewerking of in de voormontage dan wel voor c nieuwbouw of reparatie e.d. geschiedt. De kostenplaats is dus uitgangspunt voor de prijs van de bewer king (zie ook hieronder), de aard en de plaats van de bewerking (binnen of buiten) kan tot differentiatie leiden. Belangrijk bij de indeling naar bewerkingen in verband met het calculatiesysteem is ook het onderscheid naar directe en indirecte bewerkingen. Terwille van de uniformiteit zijn namelijk bindende richtlijnen van toepassing ten aanzien van de bewerkingen welke aan orders of andere kostenplaatsen dienen te worden belast (di recte bewerkingen) respectievelijk welke ten laste van de kosten plaatsen blijven (indirecte bewerkingen) (zie 6-4.5). In de uniforme bewerkingsindeling zijn daarom alle indirecte be werkingen in de eerste groep, beginnend met het cijfer O, geco deerd. Onder 4-1 volgt hierop nadere toelichting.

Samenhang met kostenplaatsen

De samenhang met de kostenplaatsen in het uniforme administratie- en calculatiesysteem, kan in de volgende drie punten worden getypeerd.

Specificatie van kostenplaatsen

Vooral grotere werven zullen in hun administratie de voorgeschreven kostenplaatsen uit deel 3 verder willen specificeren. Dit kan, naar eigen voorkeur, op drie manieren plaatsvinden:

• uitbreiding van de verplichte code met één of meer eigen cijfers;

• eigen subindeling van het laatste codecijfer nul (gevolgd door) de codering der bewerkingen

• vervanging van het derde codecijfer voor produktiekostenplaatsen door de uniforme codering naar bewerkingsgroepen (zie 3-2.3)

Specificatie van kostprijstarieven per kostenplaats

Zoals boven reeds gesteld, kunnen in de kostprijsadministratie, ( terwille van de nauwkeurigheid in de calculatie, meerdere bewerkingstarieven per kostenplaats onderscheiden worden. In de begroting van de kostenplaats worden de kosten dan ook toegerekend aan de verschillende bewerkingen. Bij het administreren van de werkelijke kosten worden deze echter alleen aan de (verzamel)kostenplaats toegerekend (zie ook aanhangsel B).

Tijdverantwoording naar kostenplaatsen

Alle lonen (dus ook de "directe") worden in het uniforme administratiesysteem per kostenplaats verantwoord. Dit betekent dat bij de tijdverantwoording niet alleen met de aanduiding van bewerkingen kan worden volstaan. Zowel ten behoeve van de loonverdeling als voor de boeking voor de dekking per kostenplaats dient de tijdverantwoording zodanig te geschieden, dat uit de codering blijkt vanuit welke kostenplaats de bewerking is verricht. Bij gebruik van het eenvoudigste kostenplaatsenraam (overgangssysteem, zie 3-4) lopen bewerkingen en produktiekostenplaatsen parallel; bij kostenplaatsensystemen met een opbouw naar organen zal dus tijd geschreven moeten worden onder vermelding van èn kostenplaats èn bewerking (zie ook deel 10).

Planning, werkvoorbereiding, produktiebesturing

Voor produktiebesturingsdoeleinden is het wenselijk, in verband met tijdplanning en -verantwoording, de bewerkingen te groeperen naar capaciteitssoorten. Daarbij moeten naast de verschillende soorten van menselijke arbeid ook machines als capaciteitssoort worden beschouwd. In de indeling naar bewerkingen zijn deze machinegroepen dan ook separaat opgenomen. Hierop wordt de bedienende man verantwoord (machinetijd), terwijl de hulpen op aparte codenummers verantwoord worden.

Uniforme bewerkingsgroepen

De ontworpen specificatie naar bewerkingen en groepen daarvan omvat alle soorten van werkzaamheden, die in het kader van de tijdverantwoording van het personeel en van gebruik van apparatuur kunnen voorkomen.

De hoofdindeling is als volgt: 00 t/m 09 Indirecte bewerkingen (bewerkingen en handelingen, die niet op orders of andere kostenplaatsen verantwoord worden). 10 t/m 69 Machinegroepen. 70 t/m 79 Vrij (bijv. voor speciale bewerkingen verband houdend met diversificatie). 80 t/m 98 Handbewerkingen (incl. hulp bij machines). 99 Te claimen wacht- en reisuren e.d. De hantering van een indeling naar bewerkingen is niet verplicht gesteld. Voorzover echter een code voor bewerkingen gebruikt wordt, is de in 4-2 opgenomen 2-cijfercode bindend voorgeschreven.

Verdere detaillering

Grotere werven vooral als deze een werktuigbouwafdeling hebben met een uitgebreid machinepark, zullen behoefte hebben aan bepaalde bewerkingsgroepen verder onder te verdelen. Deze bedrijven kunnen dan gebruik maken van een 3-cijfercode; bijvoorbeeld zoals uitgewerkt in 4-3. De onderverdeling van de bewerkingsgroepen in een drie-cijfercode is bedoeld als illustratie, maar tevens als aanbeveling voor die werven, die gebruik maken van een derde codecijfer.

HOOFDSTUK 4-1 DIRECTE EN INDIRECTE BEWERKINGEN

4-1.1 Begripsbepaling Van groot belang voor de uniformiteit is niet alleen dat de soorten bewerkingen tussen bedrijven onderling vergelijkbaar zijn, maar ook dat in de calculatie dezelfde bewerkingen als

direct, resp. als indirect worden aangemerkt (zie ook 6-4.5).

Directe bewerkingen Onder directe bewerkingen worden al die handelingen verstaan die tot een opbrengst leiden voor de kostenplaats waar de werknemers (handbewerkingen) ingedeeld zijn, respectievelijk de machines (bewerkingen machinegroepen) zijn opgesteld. Deze opbrengst kan verkregen worden door tijdschrijven ten laste van:

• externe orders;

• interne orders (bijv. voorraadvorming van onderdelen of bouw in eigen beheer van machines)

• interne kostenorders (bijv. ten behoeve van de verzameling van de kosten van een machinerevisie)

• andere kostenplaatsen dan de eigen kostenplaats (bijv. onderhoud of aanmaak van gereedschappen zonder dat hiervoor een interne order in de administratie wordt gehanteerd). Alleen de directe bewerkingen kunnen dus tegen integrale kostprijstarieven

worden doorbelast.

Indirecte bewerkingen Onder indirecte bewerkingen worden al die handelingen verstaan, die in het uniforme systeem nimmer tegen kostprijstarieven aan orders e.d. kunnen worden doorbelast. De kosten verbonden aan deze uren (het indirecte loon of salaris) worden verrekend in de kostprijstarieven voor de direct productieve bewerkingen, c.q.

in verdeelsleutels of opslagpercentages.

4-1.2 Indirecte bewerkingen Alle niet op orders of andere kostenplaatsen te verantwoorden bewerkingen zijn ondergebracht in groep O van de uniforme bewerkingscode. Vooral uit de 3-cijfercode (4-3.1) blijkt welke bewerkingen hiertoe worden gerekend. Doordat deze indirecte bewerkingen alle met het cijfer O aanvangen is de mogelijkheid geschapen tot controle op de juistheid van de tijdverantwoording. Met behulp van deze bewerkingscodes kan namelijk alleen ten laste van de eigen afdeling geschreven worden (o02: wachten wegens gebrek aan materiaal ten laste van order xxx bijvoorbeeld, is onjuist). Indirecte bewerkingen direct productief personeel Onder de indirecte bewerkingen komen er meerdere voor die gebruikt zullen worden door personeelsleden die normaliter - met behulp van

Als voorbeeld wordt gewezen op 00: Wachturen en 093: opruimen eigen werkplek, verzorging machines. Tijdverantwoording met behulp van deze bewerkingscodes leidt dus tot de verantwoording van indirect loon ten laste van de eigen kostenplaats.

Indirecte bewerkingen indirect personeel

Een aantal indirecte bewerkingen slaat op categorieën werknemers die bij meerdere werven nog ten laste van orders schrijven. Deze in het uniforme systeem als indirecte personeelsleden te behandelen groepen zijn getypeerd in o.a. de volgende bewerkingen:

• bew. 070: toezicht (voorzover niet meewerkend);

• bew. 082: kraandrijven binnen de loods;

• bew. 083: magazijnwerkzaamheden;

• bew. 084: beheer en uitgifte van gereedschap;

• bew. 097: vaste dok- en hellingdienst; Een aantal bewerkingen is opgenomen ten behoeve van de tijdverantwoording door personeelsleden die naar hun aard indirect zijn. Uiteraard wordt van deze bewerkingscodes alleen gebruik gemaakt indien door deze vaste week of maandloners tijdverantwoording plaatsvindt. Voorbeelden zijn:

• bew. 070: leiding;

• bew. 071: planning calculatie;

• bew. 092: bewaking, kantines, was- en kleedlokalen en portiers diensten.

4-1.3 Directe bewerkingen

Alle bewerkingen in de specificatie opgenomen met de code 100 of hoger zijn direct in de hierboven gedefinieerde betekenis. De aandacht zij gevestigd op een aantal bewerkingen die wellicht in enkele bedrijven nog niet als direct worden aangemerkt. Het betreft hier:

• bew. 800: tekenen en specificeren;

• bew. 801: werkvoorbereiding, calculatie e.d.;

• bew. 822: kwaliteitscontrole;

• bew. 830: kraandrijven buitenkranen;

• bew. 831: laden, lossen, aanslaan en transporteren (ook binnen voorzover mogelijk);

• bew. 832: sorteren en merken.

HOOFDSTUK 4-2 UNIFORME BEWERKINGSGROEPEN 2-CIJFERCODE

00-09 Indirecte bewerkingen

10-59 Machinegroepen: metaalbewerking

HOOFDSTUK 4 - 3 NADERE SPECIFICATIE BEWERKINGEN 3 - CIJFERCODE

4 - 3.1 Indirecte bewerkingen

00 - 09 Niet op orders of andere kostenplaatsen te verantwoorden

bewerkingen

• 00 Wachturen

• 001 wachten op werk wegens gebrek aan orders

• 002 wachten wegens gebrek aan materiaal, gereedschap e.d.

• 003

• 004

• 005 stagnatie door weersomstandigheden

• 006

• 007

• 008

• 009 overige stagnaties

01 Werkonderbrekingen wegens bezoek aan medische dienst

e.d.

• 010 bezoek aan medische dienst

• 011 bezoek aan personeelszaken

• 012 bezoek aan administratie

• 013 introductie en vertrek personeel

• 014 bijwonen toespraken

• 015

• 016

• 017

• 018

• 019

02 Vergaderen

• 020 vergaderen ondernemingsraad

• 021 vergaderen kleine commissie

• 022 vergaderen tariefcommissie

• 023 vergaderen voor diverse sociale fondsen

• 024

• 025

• 026

• 027

• 028

• 029 overige vergaderingen

03 Volgen van opleiding en omscholing

• 030 lesgeven

• 031 omscholing, her- en bijscholing

• 032

• 033 cursus Bemetel (school)

• 034 cursus Bemetel (praktijk)

• 035

• 036

• 037

• 038 maken van proefwerkstukken

• 039 overige opleidingsuren

04 Door het bedrijf betaalde afwezigheidsuren

• 040 kort verzuim volgens C.A.O.

• 041 verzuim door vervoersvertraging

• 042 vakantie (incl. snipperdagen) en feestdagen

• 043

• 044

• 045

• 046

• 047

• 048

• 049 overige door het bedrijf betaalde afwezigheidsuren

05 Door bedrijfsvereniging, ziekenkas en sociale instellingen

betaalde afwezigheidsuren

• 050 verzuim tengevolge van ongeval

• 051 verzuim tengevolge van ziekte

• 052

• 053

• 054

• 055

• 056

• 057

• 058

• 059

06 Niet betaalde afwezigheidsuren

• 060 tijd inhalen

• 061 te laat beginnen

• 062 te vroeg eindigen

• 063 wegblijven zonder toestemming

• 064

• 065

• 066

• 067

• 068

• 069 overige niet betaalde afwezigheid

07 Niet op orders te verantwoorden leiding, toezicht

en kantoorwerkzaamheden

• 070 leiding en toezicht (zie 807 voor medewerkend toezicht)

• 071 planning, calculatie, werkvoorbereiding, voortgangscontrole en tijdverantwoording (zie 801 voor op orders te boeken werkvoorbereiding e.d.)

• 072 tekenen (zie 800 voor tekenen voor orders)

• 073 lichtdruk- en ander reproduceerwerk

• 074 werk op de drukkerij

• 075 archiefwerkzaamheden

• 076 kantoorwerkzaamheden

• 077 controlewerkzaamheden (zie 82 voor op orders te schrijven controlewerk)

• 078

• 079

08 Niet op orders te verantwoorden transport- en

magazijn werkzaamheden

• 080 rijden en bijrijden

• 081 varen en dekdienst

• 082 kraandrijven (binnen de loods) (zie 830 voor op orders te boeken kraanuren)

• 083 magazijn werkzaamheden

• 084 beheer en uitgifte van gereedschap

• 085

• 086

• 087

• 088

• 089

09 Overige niet op orders te verantwoorden werkzaamheden

heden

• 090 veiligheids werkzaamheden

• 091 storm- en hoogwatervoorzieningen en gladheidsbestrijding strijding

• 092 bewaking, kantines, was- en kleedlokalen en portiersdiensten tiersdiensten (zie 815 voor scheepswacht)

• 093 opruimen eigen werkplek, verzorging machines

• 094 corveeën, opruimen en vegen (huishoudelijke dienst)

• 095 stoken, machinekamer personeel, schakelbord wachten

• 096 verbandmeesters e.d.

• 097 vaste dok- en hellingdienst (zie 838 voor op orders te verantwoorden uren)

• 098

• 8 099

4 - 3.2 Directe bewerkingen

10 - 59 Machinegroepen: Metaalbewerking

(zie 2 - cijfercode in 4 - 2; nadere specificatie vrij)

60 - 69 Machinegroepen: Houtbewerking

(zie 2 - cijfercode in 4 - 2; nadere specificatie vrij)

70 - 79 Vrij

80 - 99 Handbewerkingen (incl. hulp bij machines)

80 Tekenen en andere op orders te verantwoorden werk -

zaamheden van beambten

• 800 tekenen en specificeren (zie 072 voor niet op orders te verantwoorden tekenuren)

• 801 werkvoorbereiding, calculatie e.d. (zie 071 voor niet op orders te verantwoorden uren)

• 802

• 803

• 804

• 805

• 806

• 807 medewerkend toezicht (zie 070 voor indirect toezicht)

• 808

• 809

81 Hulpwerkzaamheden, stelling maken, energieverzorging

en schoonmaken

• 810 stelling maken

• 811 verzorging elektrische aansluitingen

• 812 verzorging pijp- en slangaansluitingen

• 813 schoonmaken en poetsen van werkstukken

• 814 corveeën en opruimen aan boord

• 815 brand-, scheeps- en sleutelwacht

• 816

• 817

• 818

• 819

82 Beproeven, testen en controleren

• 820 beproeven en testen

• 821 beproeven

• 822 kwaliteitscontrole (zie 077 voor niet op orders te verantwoorden controlewerkzaamheden)

• 823 deelname aan proeftochten

• 824

• 825

• 826

• 827

• 828

• 829

83 Transport, kraandrijven, laden, lossen en sorteren van materiaal

• 830 kraandrijven (buitenkranen) (zie 802 voor indirecte kraanuren)

• 831 laden, lossen, aanslaan en transporteren

• 832 sorteren en merken

• 833

• 834

• 835

• 836

• 837 verhalen

• 838 in- en uitdokken, c.q. hellingen (zie 097 voor vaste dok- en hellingdienst)

• 839

84 Optaf tekenen, pijpen, schetsen, aftekenen, cen-

teren en mallen maken

• 840 optaf tekenen

• 841 afschrijven, aftekenen

• 842 centeren

• 843 mallen maken

• 844 na aftekenen

• 845 pijpen schetsen

• 846

• 847

• 848

• 849

85 Branden en snijden (thermisch)

• 850 autogeen snijden (met de hand) met gebruik van acetyleen

• 851 autogeen snijden (met de hand) met gebruik van propaan

• 852 heetstoken en stroken

• 853

• 854

• 855

• 856

• 857

• 858

• 859

86 Lassen (hand) en gutsen

• 860 elektrisch lassen en hechten (met de hand)

• 861 argon-arc. lassen (hand)

• 862 CO-2 lassen (hand)

• 863 autogeen lassen

• 864

• 865

• 866

• 867

• 868

• 869 gutsen

87 Gieten en gloeien

• 870 kern maken

• 871 vormen

• 872 smelten

• 873 uitgraven en leegslaan

• 874 bediening gloei-oven en gloeien

• 875 harden

• 876

• 877

• 878

• 879

88 Koperslagerswerk en pijpenleggerswerk

• 880 koperslagerswerk

• 881 pijpenleggerswerk

• 882

• 883

• 884

• 885

• 886

• 887

• 888

• 889

89 Smeden

• 890 smeden

• 891

• 892

• 893

• 894

• 895

• 896

• 897

• 898

• 899

90 Luchtgroep

• 900 hakken en slijpen

• 901 koken

• 902 verpakken en persen

• 903 boren, ruimen en souvereinen

• 904 klinken

• 905

• 906

• 907

• 908

• 909

91 Oppervlakte behandelingen

• 910 gritten (hand)

• 911 ontroesten, meniën en sauzen

• 912 verfspuiten en slijpen

• 913 plamuren, schilderen en verven

• 914 verzinken

• 915

• 916

• 917

• 918

• 919

92 Monteren en assembleren (s)

• 920 ijzerwerk

• 921

• 922

• 923

• 924

• 925

• 926

• 927

• 928

• 929

93 Monteren en assembleren (W)

• 930 bankwerk

• 931

• 932

• 933

• 934

• 935

• 936

• 937

• 938

• 939

94 Houtbewerkingen

• 940 houtscheepsmakerswerk en dokstapeling

• 941 houtbewerken in timmerfabriek

• 942 af- en aanbouw timmerwerk

• 943 modelmaken

• 944

• 945

• 946

• 947

• 948

• 949

95 Tuigage, touwwerk en diversen

• 950 tuigers

• 951 takelaars

• 952

• 953 classificeren

• 954

• 955

• 956

• 957

• 958

• 959

96 Hulp bij machines

• 960 Hulp bij (verspanende) machines

• 961 Hulp bij vervormende machines

• 962

• 963

• 964

• 965

• 966

• 967

• 968

• 969

97 Vrij

98 Vrij

99 Te claimen wacht- en reisuren e.d.

• 990 Te claimen wachturen bij te water laten

• 3 991 Te claimen wachturen bij in- en uitdokken, hellingen En verhalen

• 992 Overige te claimen wachturen

• 993

• 994

• 995 Reisuren

• 996

• 997

• 998 Uren aan derden uitgeleend personeel

• 999